استاندارد نصب جعبه آتش نشانی یکی از مهم ترین اصول ایمنی ساختمان هاست که نقش حیاتی در کاهش خطرات ناشی از حریق ایفا می کند. با وجود اهمیت بالای این موضوع، بسیاری از مدیران ساختمان، کارفرمایان و حتی ساکنان، هنوز از تاثیر نصب صحیح فایرباکس در مواقع بحرانی غافل اند. در حالی که اجرای دقیق این استاندارد می تواند در لحظات حساس، جان افراد را نجات دهد و از گسترش آتش جلوگیری کند.
اگر می خواهید درباره تولید تجهیزات آتش نشانی بیشتر بدانید به مقاله تولید تجهیزات آتش نشانی سر بزنید.
چرا رعایت استاندارد نصب جعبه آتش نشانی مهم است؟
رعایت استاندارد نصب جعبه آتش نشانی نه تنها برای دریافت تاییدیه آتش نشانی و بیمه ضروری است، بلکه باعث کاهش ریسک خسارات جانی و مالی در زمان حریق می شود.
- دسترسی سریع به تجهیزات اطفا حریق
- عملکرد بهتر تیم های امدادی
- افزایش ایمنی ساکنان و کارمندان
- انطباق با قوانین ملی و بین المللی
به عنوان مثال، طبق آمار سازمان آتش نشانی تهران در سال ۱۴۰۲، بیش از ۴۰ درصد از حوادث آتش سوزی در ساختمان های اداری و مسکونی به دلیل عدم رعایت استانداردهای ایمنی مانند نصب جعبه آتش نشانی تشدید شده است.
ابعاد و مشخصات استاندارد جعبه آتش نشانی
ابعاد استاندارد جعبه آتش نشانی بسته به نوع ساختمان، کاربری و فضای موجود متفاوت است. اما برخی ابعاد و ویژگی ها به عنوان استاندارد شناخته می شوند:
ابعاد متداول:
- ارتفاع ۷۰–۸۰ سانتی متر، عرض ۶۰–۷۰ سانتی متر و عمق ۱۸–۲۰ سانتی متر
- جنس: معمولا از ورق فولادی ضد زنگ یا آهن با رنگ الکترواستاتیک
- مقاومت در برابر خوردگی و ضربه
- شیشه مقاوم در برابر حرارت
محل نصب جعبه آتش نشانی
موقعیت یابی صحیح فایرباکس
برای تعیین محل نصب، مقررات نصب جعبه آتش نشانی توصیه می کند:
- در مسیرهای خروج اضطراری مانند پاگرد راه پله، راهرو اصلی و نزدیک درب های خروج
- در نزدیکی کپسول های آتش نشانی برای افزایش کارایی سیستم
- ارتفاع نصب مناسب: حدود ۱.۳–۱.۵ متر از کف تمام شده
فاصله استاندارد بین جعبه های آتش نشانی
در ساختمان های بزرگ، فاصله بین دو جعبه نباید از ۳۰ متر بیشتر باشد. این موضوع باعث می شود که افراد در هر نقطه از مسیر، حداکثر با چند قدم به نزدیک ترین جعبه دسترسی داشته باشند.
توجه به نوع کاربری ساختمان
- در ساختمان های اداری و مسکونی مرتفع: نیاز به نصب جعبه آتش نشانی در هر طبقه
- در مراکز تجاری بزرگ: تعداد بیشتری جعبه و نصب در ورودی فروشگاه ها و راهروهای اصلی
- در کارخانه ها: نصب در بخش های پرخطر مانند نزدیکی دیگ های بخار یا انبار مواد قابل اشتعال
اگر می خواهید درباره جعبه اتش نشانی استیل بدانید به مقاله جعبه اتش نشانی استیل سر بزنید
نحوه نصب جعبه آتش نشانی طبق استاندارد
نحوه نصب جعبه آتش نشانی باید توسط تکنسین ماهر انجام شود. مراحل کلی شامل:
- انتخاب محل دقیق طبق نقشه ایمنی
- علامت گذاری و برش دیوار یا نصب روی دیوار
- محکم کردن جعبه با پیچ و رول پلاک مقاوم
- نصب شیلنگ، نازل، قرقره و سایر متعلقات
- تست فشار و بررسی عملکرد کل سیستم
الزامات فنی مهم در نصب فایرباکس
- فشار آب: باید مطابق با مقررات محلی باشد (معمولا بین ۲.۵ تا ۵ بار)
- شیلنگ: طول ۲۰–۳۰ متر و جنس مقاوم در برابر دما و فشار
- نازل: دو حالته یا سه حالته برای پاشش مستقیم و اسپری
- محل نصب: در دیدرس و بدون مانع فیزیکی
آمار و اطلاعات به روز :
طبق آمار وزارت راه و شهرسازی، رعایت استاندارد نصب جعبه آتش نشانی باعث کاهش ۴۵ درصدی خسارات جانی در حریق ساختمان ها شده است.
بیمه ها معمولا برای ساختمان هایی که دارای فایرباکس استاندارد هستند، تخفیف بین ۱۰ تا ۲۰ درصدی در نظر می گیرند.
نکات اجرایی مهم در نصب جعبه آتش نشانی
بررسی مسیر لوله کشی
قبل از نصب جعبه آتش نشانی، باید مسیر لوله کشی سیستم اطفاء حریق (اعم از رایزر تر یا خشک) مشخص و تست شود. برخی نکات:
- لوله ها باید از جنس گالوانیزه یا فولادی ضد زنگ باشند
- از ایجاد زانو یا خم زیاد پرهیز شود (برای جلوگیری از افت فشار)
- در نقاط تغییر مسیر از بست و ساپورت استاندارد استفاده شود
نصب صحیح قرقره و شیلنگ
قرقره ها باید دارای سیستم باز و بسته شدن روان باشند تا در زمان اضطرار بتوان به سرعت شیلنگ را باز کرد. موارد مهم:
- نصب شیلنگ بدون پیچ خوردگی
- استفاده از آب بند و کوپلینگ استاندارد
- تست فشار شیلنگ پس از نصب
- سیستم آب رسانی
برای جعبه های آتش نشانی، معمولا دو روش تامین آب استفاده می شود:
- اتصال مستقیم به شبکه شهری با فشار پایدار
- استفاده از مخزن و پمپ آتش نشانی برای فشار یکنواخت
- در ساختمان های بزرگ، سیستم ترکیبی شامل هر دو روش پیشنهاد می شود.
خطاهای رایج در نصب جعبه آتش نشانی
با شناخت این خطاها می توانید از تکرار آنها جلوگیری کنید:
- نصب جعبه در پشت در یا در مکانی دور از دید
- ارتفاع نصب کمتر یا بیشتر از حد مجاز
- استفاده از شیلنگ غیراستاندارد یا فرسوده
- بی توجهی به فاصله بین جعبه ها
- تست نکردن فشار آب قبل از بهره برداری
استاندارد نصب جعبه آتش نشانی در انواع ساختمان ها
ساختمان های مسکونی
- جعبه باید در پاگرد راه پله و نزدیک آسانسور باشد
- حداقل یک جعبه در هر طبقه توصیه می شود
- فاصله نباید بیشتر از ۳۰ متر باشد
ساختمان های تجاری
- به دلیل تردد بیشتر افراد، تعداد جعبه ها باید بیشتر باشد
- در نزدیکی فروشگاه ها و بخش های پر خطر نصب شود
- استفاده از جعبه دوقلو با ظرفیت شیلنگ بالاتر توصیه می شود
کارخانه ها و مراکز صنعتی
- نصب جعبه ایستاده برای دسترسی سریع
- استفاده از نازل و شیلنگ ضد حریق مقاوم تر
- نصب جعبه نزدیک خطوط تولید یا انبار مواد قابل اشتعال
مزایای رعایت استاندارد نصب جعبه آتش نشانی :
- دریافت سریع تاییدیه آتش نشانی
- کاهش هزینه های بیمه
- اطمینان خاطر ساکنان و پرسنل
- پیشگیری از خسارات گسترده
- افزایش ارزش ملک در زمان فروش یا اجاره
ویژگی | جعبه دیواری ساده | جعبه دوقلو | جعبه ایستاده |
---|---|---|---|
محل نصب | دیوار | دیوار | زمین |
ظرفیت شیلنگ | 20–25 متر | 40–50 متر | متغیر |
کاربری | ساختمان مسکونی | مراکز تجاری | سالن های بزرگ |
قیمت | اقتصادی | متوسط | بالا |
ابعاد متداول | 70×60×18 | 80×70×20 | 100×80×30 |
نتیجه گیری
استاندارد نصب جعبه آتش نشانی تنها یک قانون خشک نیست؛ بلکه تضمین کننده سلامت و ایمنی ما و عزیزانمان است. با رعایت ابعاد، محل نصب، الزامات فنی و استفاده از تجهیزات استاندارد، می توانیم در لحظات بحرانی با اطمینان بیشتری عمل کنیم.
پرسش و پاسخ های متداول
جعبه آتش نشانی در چه ارتفاعی نصب شود؟
طبق استاندارد، ارتفاع نصب جعبه آتش نشانی حدود ۱.۳–۱.۵ متر از کف تمام شده است.
طول شیلنگ داخل جعبه باید چقدر باشد؟
طول استاندارد شیلنگ بین ۲۰ تا ۳۰ متر است.
فاصله بین دو جعبه آتش نشانی در یک طبقه باید چقدر باشد؟
حداکثر فاصله نباید بیشتر از ۳۰ متر باشد تا دسترسی سریع تضمین شود.
آیا نصب جعبه آتش نشانی اجباری است؟
بله، برای ساختمان های بالای ۵ طبقه یا بیش از ۱۵ واحد، طبق مقررات ملی ساختمان اجباری است.
از چه جنسی برای جعبه استفاده می شود؟
جعبه ها معمولا از فولاد ضد زنگ یا ورق آهن با رنگ الکترواستاتیک ساخته می شوند.